اثربخشي شناخت درماني مبتني بر ذهن آگاهي بر کاهش چاقي

در اين پژوهش، تعداد 48 نفر از افراد چاق به شيوه نمونه گيري در دسترس انتخاب و به طور تصادفي در 3 گروه آزمايش (16 نفر، دريافت کننده MBCT) و گروه کنترل اول (17 نفر، دريافت کننده برنامه رژيم غذايي) و گروه کنترل دوم (15 نفر، بدون دريافت هيچگونه برنامه اي) جايگزين شدند گروه آزمايش به صورت گروهي و طي جلسه اي 2 ساعته تحت آموزش هاي MBCT قرار گرفتند. گروه دوم نيز برنامه رژيم غذايي ويژه کنترل چاقي دريافت کردند. نتايج، نشان داد که ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني در کاهش چاقي موثر است و نتايج حاصل از پيگيري يک ماهه، پايداري نتايج را نشان داد.

بحث و نتيجه گيري:  پژوهش حاضر، نشان مي دهد كه  MBCT  در كنترل چاقي موثر است.

اگر چه پيشينه ي پژوهشي كه مستقيما اثربخشي ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني را در كنترل چاقي بررسي نمايد، كم است اما يافته ها حاكي از اثربخشي ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني، در بهبود اختلال خوردن با ولع است (باير 1 و همكاران، 2005 ).

از جمله ويژگي هاي اين اختلال، مصرف مقدار زياد و غيرعادي غذا در دوره اي از زمان است و در اين حالت فرد احساس مي كند بر رفتار خوردنش كنترل ندارد؛ از سوي ديگر در تبيين روانشناختي چاقي، از خوردن هيجاني ياد شده و اينكه گاهي افراد براي اجتناب از هيجانات ناخوشايند خود و يا در صورت شكست در دستيابي به كمال طلبي هاي بلند پروازانه، به پرخوري روي مي آورند.

ويژگي روش ذهن آگاهي آن است كه بيمار را نسبت به ريشه هاي اختلال و مكانيسم آن در مغز آگاه نموده، از مضطرب شدن او جلوگيري مي نمايد، بر افكار و تمايلات او در حالت هشياري متمركز مي شود و به فرد امكان مي دهد تا تكرار اعمال يا افكار و نشخوار آنها را براي كاهش اضطراب انتخاب نكند و به ريشه هاي زيستي اختلال بيانديشد.

به طور كلي، دليل اثربخشي روش ذهن آگاهي در مورد افراد چاق آن است كه آموزش روش ذهن آگاهي، منجر به تغيير شناختي در طرز تفكر و اعمال بيمار شده و از اصول تقويت شرطي، سود مي برد. بدين ترتيب كه فرد مبتلا براي رفتن به گام بعدي تلاش مي كند تا خود را در گامي بالاتر ببيند و اين تمايل به سوي گام بالاتر به طور مستمر باعث بهبود تدريجي مرحله به مرحله ي بيمار مي شود و در عين آرامش و آگاهي، به درمان فردي خود ادامه مي دهد و نواقص و اشكالات خود را در جلسات حضوري حل مي نمايد.

همچنين يافته هاي پژوهش، حاكي از آن است كه شيوه ي ذهن آگاهي، باعث كاهش چاقي در گروه آزمايش نسبت به آزمودني هاي گروه كنترل، در مرحله ي پيگيري شده است؛ بدين معنا كه آزمودني هاي گروه آزمايش، تاثير آموزش را در مرحله ي پيگيري نيز حفظ كرده اند.

ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني، فرصتي فراهم مي آورد تا افراد بدون قضاوت، احساس هاي بدني، شناخت ها، ادراك ها و هيجانات شان را مشاهده كنند و آنها را بپذيرند و دريابند كه افكار، لزوما منطبق با واقعيت نيست.

 

منابع:

اصفهاني، مهدي ( 1383 ). تأثير روش مواجهه و جلوگيري از پاسخ به شيوه خوددرماني در كاهش

نشانه هاي اختلال وسواس  اجبار. پايان نامه كارشناسي ارشد روانشناسي باليني (چاپ نشده)

دانشگاه اصفهان: دانشكده روانشناسي و علوم تربيتي.

Baer, R. A., Fischer, S., & Huss, D. B. (2005). Mindfulness-based cognitive

therapy applied to binge eating: A case study. Cognitive and Behavioral

Practice, 12, 351–358

 

 

راحله رضئی - کارشناس ارشد تغذیه گروه درمان چاقی باراکا

برای این مطلب دیدگاهی ارسال نشده است، شما می توانید اولین نفر باشید...

ارسال دیدگاه